مجله گیزمیز

روایت “عباس عبدی” از سانسورهای عجیب

ادمین/27
۲۸ فروردین ۱۳۹۷
۶ نظر
  • روایت

     

    عباس عبدی در روزنامه اعتماد نوشت: چند سال به خصوص در سال‌های ٧۴ و ٧۵ در بخش کتاب وزارت ارشاد آن زمان رخ داد که بعد‌ها به صورت کتاب مستندسازی شد. ممیزی و سانسور کتاب به شکل سخیفی در آمد و پس از دوم خرداد مجموعه آن مستندات را در اختیار دکتر احمد رجب‌زاده قرار دادند و وی براساس ١۴٠٠ سند ممیزی در آن دوره، کتابی را با نام «ممیزی کتاب» نوشت که خواننده جز تاسف و تاثر از وجود چنین مقطعی در فضای فرهنگی کشور نمی‌تواند احساس دیگری را بیان کند.

    آنان که در پی ضعف تولیدات فرهنگی در کشور هستند و این را تقصیر همه کس می‌دانند جز خودشان، بهتر است یک‌بار زحمت خواندن این کتاب را به خود بدهند، تا بدانند …

    چه وضعی را بر فرهنگ این کشور تحمیل کرده بودند. البته رسوبات این نگاه در دوره بعد از ٧۶ هم بود. ممیز‌ها به کتاب ماموگرافی مجوز نداده بودند.

    تا به دستور شخص معاونت فرهنگی مجوز داده شد! باید دید که طرف چه قدرت تخیلی دارد که تصویر‌های ماموگرافی را ممنوع کرده است. فکر کرده ملت صف کشیده‌اند کتاب را بخرند و به تماشای سینه؟! بروند. به نظر می‌رسید که آن دوران به سر آمده است.

    از یک سو جریان پیش آمده پس از دوم خرداد نابخردانه بودن این رفتار‌ها را بیش از پیش برملا کرد و از سوی دیگر اینترنت و فضای مجازی در عمل سانسور و ممیزی را به رفتاری مشابه نیش عقرب تبدیل کرد که ناشی از طبیعت او و نه از روی محاسبه و عقلانیت بود و اکنون نه تنها ممیزی کتاب، بلکه ممیزی فیلم نیز اقدامی عجیب می‌نماید.

    البته حذف صحنه‌های خشن و جنسی در کم و زیادش در بیشتر رسانه‌ها به عنوان یک قاعده کلی پذیرفته شده است ولی این‌ها نیز قاعده دارد. برای مثال تلویزیون ایران زنان ایرانی بدون حجاب را نشان نمی‌دهد، ولی در فیلم‌های خارجی زنان طبعا بدون حجاب هستند.

    فارغ از درست و نادرست بودن این سیاست، برای مخاطب قابل انتظار و فهم است، ولی برخی اقدامات در تلویزیون رخ می‌دهد که تصور آن برای هر مخاطبی خارج از درک و فهم است و نسبت به وجود عقل سلیم در پشت چنین اقداماتی شک می‌کند.

    قضیه از این قرار است که اخیرا و در هنگام بازی دو تیم رم و بارسلونا، تلویزیون ایران اقدام به شطرنجی کردن آرم باشگاه رم کرده است. این آرم یک نقاشی است. حتی نقاشی به معنای مصطلح که عین واقعیت را نقاشی کند نیست، بلکه طرح گرافیکی از چند خط است.

    طرح یک گرگ که دو کودک زیر شکم آن نشسته‌اند و از پستان آن شیر می‌خورند. این طرح براساس افسانه‌ای است که منشأ شکل‌گیری و احداث شهر رم را توضیح می‌دهد. تلویزیون ایران دو خط مثلثی شکل! را که به صورت مثلا عضوی از بدن (یا همان پستان مشهور که امیدواریم سانسور نشود) بوده‌اند شطرنجی کرده است. چنین اقدامی با تعجب جهانی مواجه شد. گویی که افرادی با نوعی وسواس روحی مسوول شطرنجی کردن چنین تصویری بوده‌اند.

    کاری که با هیچ منطق و عرفی همخوانی ندارد. جالب است که در فقه موجود گفته می‌شود که دیدن حتی تصویر و فیلم انسان نیز واجد احکام شرعی موجود درباره جسم واقعی انسان نیست، چه رسد به نقاشی و طرح، آن هم از حیوانات در تلویزیون؟!

    اگر فرد سانسورچی گذری به روستا‌ها می‌داشت می‌دید که مردم روستا اعم از کودک و جوان و پیر و زن و مرد، حیوانات را با همه شرایط‌شان و البته بدون پوشش! می‌بینند، (بگذریم از طالبان که شلوار پای خر می‌کرد) حتی ناخواسته شاهد رفتار‌های جنسی حیوانات هم هستند، چه رسد به نقاشی. یکی از کار‌های آنان دوشیدن شیر از پستان‌های گاو و گوسفند است.

    شهری‌ها نیز در کوچه و خیابان کمابیش شاهد خیلی چیز‌ها هستند، حال چگونه و با چه منطق و درکی ممکن است کسی به خود اجازه دهد که چنین تصویری را سانسور کند؟ هنوز از شوک این ممیزی عجیب بیرون نیامده بودم که این سخنان آقای صالحی رییس سازمان انرژی اتمی کشور را در مراسم رونمایی از کتاب خاطراتش دیدم که گفته بود: «به پدرم گفتم می‌خواهم سیگار بفروشم، البته در کتاب سیگار را حذف کردند! گفتند بگو می‌خواهم جنس بفروشم ولی من می‌خواستم سیگار بفروشم!»

    این پرسشی بود که با یکی از دوستان جامعه‌شناس مطرح کردم. وی پاسخ داد که: «فکر می‌کنم سانسور دیگر نسبتی با هدف اصلی خود ندارد بلکه به یک آیین تبدیل شده که گروه‌های ذینفع خود را دارد. این منافع افراد یا گروه‌های بوروکرات است که سانسور را پیش می‌برد و نه الزاما منافع حکومت. آنان با این نوع سانسور‌ها از یک سو وفاداری‌شان را به سیستم نشان می‌دهند و در ازای آن موقعیت یا پول به دست می‌آورند و از سوی دیگر می‌توانند رقبای اداری خود را به حاشیه برانند. حکومت هم فقط چوب این سانسور را می‌خورد، چون دیگر نانی در این تنور برایش پخته نمی‌شود.»

    در ادامه هم با لحنی طنز و مطایبه‌آمیز متذکر شد که: «آدم این چیز‌ها را که می‌بیند و می‌شنود دلش قرص می‌شود که خطری متوجه کشور نیست، چون خود خداوند مستقیم کشور را دست گرفته داره اداره می‌کنه؟!» به نظر می‌رسد پاسخ معقول و قابل دفاعی است.

    اخیرا در نحوه برخورد با خانم‌ها نیز یکی از همکاران روزنامه‌نگار متنی را درباره تجربه‌اش در این باره منتشر کرده بود که به نظر می‌رسد آن نوع برخورد نیز کمابیش تابع همین منطق است.

    در مجموع به نظر می‌رسد که سه علت برای چنین اقداماتی قابل تصور است. اول آنچه که در فوق آمده، یعنی تبدیل شدن سانسور به یک امر اداری و آیینی که اگر موضوعی برای سانسور نباشد، باید موضوع را تراشید. می‌گویند در قدیم که دستشویی‌ها آب لوله‌کشی نداشتند، تعدادی آفتابه پر شده جلوی توالت‌های عمومی می‌گذاشتند و افراد پیش از رفتن به داخل یکی از آن‌ها را برمی‌داشتند.

    در مسجد شاه سابق، ده‌ها آفتابه پر شده وجود داشت که هر کس یکی را برمی‌داشت، ولی هنگامی که می‌خواست بردارد، نظافتچی که آنجا نشسته بود می‌گفت: آن دیگری را بردار، و او هم تبعیت می‌کرد. هنگامی که می‌پرسیدند چه فرقی میان آفتابه‌ها است که می‌گویی یکی دیگر را بردارد؟ می‌گفت: هیچ. ولی باید بداند که من اینجا هستم، و موضوع صاحب دارد. قضیه سانسور فوق نیز به همین ترتیب است. باید فهمید خلاصه کسی آنجا نشسته و کارش این است.

    علت دیگر ذهنیتی است که بر سانسورچی عارض شده و همه‌چیز را از دریچه اهداف سانسور می‌بیند و احتمالا خودش نیز از دیدن آن تصویر تحریک می‌شود؟! و اقدام به سانسور می‌کند. در حالی که بعید است حتی یک نفر هم از دیدن چنان نقاشی فکر بدی به ذهنش برسد.

    علت سوم نیز می‌تواند توطئه برای خراب‌تر کردن وجهه رسانه رسمی باشد. ولی در هر حال، هرکدام که باشد سکوت و بی‌تفاوتی حکومت و مدیران آن در برابر این رفتار‌ها زیان‌بارتر از هر چیز دیگری است.

    برچسب ها :
  • پربازدیدهای ماه
  • [metaslider id=146737]
  • نظرات شما
    غیر قابل انتشار : 0
    در انتظار بررسی : 0
    انتشار یافته : 6
    1. حکومت خودش هم صد در صد با سانسور موافقه و آبروی جهانی براش مهم نیست چون خودشون می دونند که هیچکس تو دنیا قبولشون نداره




      29



      9
    2. تحلیلگر سیاسی جناب سینا لطفا پاسخ دهید دلیل اصرار مسئولین رسانه میلی بر سانسور و ممیزی چیست؟؟ آیا به مردم کشور خودشان شک دارند؟؟؟ آیا مردم کشور ایران اینقدر وحشی و هیز هستند؟؟؟ به هر حال یا مردم مشکل دارند و یا حکومت …




      23



      5
    3. ب قول خودشون استکبار جهانی اگر ی نقطه تو کشور باشه ک کامل بهش نفوذ کرده و کامل دستش گرفته باشه من مطمئنم ک صدا و سیماس.
      شیک و مجلسی همه رو سوق داده ب سمت تماشای سمع و بصره فرهنگی ورای فرهنگ خودمون هر چند ک افت کرده باشه و دیگه قدرت اشاعه ی رفتار خاصو نداره.
      کامل زمین بازیو واگذار کردن
      نمونش خود من




      20



      3
    4. فقط دست به دست هم بدید آبروی ما رو در سطح جهانی ببرید.
      چند قرن دیگه ام تو کتابا بنویسن ایرانیان مردمی بودن که با دیدن نقاشی یه گرگ ماده تحریک میشدن
      (بگذریم از طالبان که شلوار پای خر می‌کرد) : این جمله کاملا بیانگر سطح فکری و مقدار درک آقایان سانسورچی از اسلام هستش
      درد مردم پوله نه این چیز ها




      9



      1
    5. مهرو(گل مجلس)

      خیلی جالبه حالا جالبون اینکه من در زمان جاهلیت فک نمیکردم مردها با دیدن أین قسمت إز بدن زن تحریک میشن بعدا فهمیدم نگین اینا با مال حیوانات هم تحریک میشدن و من اینقد افکارم مثبت بوده




      7



      1
    6. جالبه که از سانسور حتی تو ترجمه قران استفاده میکنن. همونطور که سینا جان تو یک پست گفته بود چیزهایی میگن که مردم خوششون بیاد و باورهاشون رو هم بهم نریزه و سیطره بر افکار مردم هم حفظ بشه.
      فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتی‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها لا تَبْدیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ(روم ۳۰)
      دین حنیف که دینی شناخته شده بوده و ورقه (عموی خدیجه که پیامبری حضرت محمد (ص)رو تایید کرد از جمله پیروانش بوده ) رو مترجمین اخیر هر کدوم یک چیزی ترجمه کردن :
      مکارم : آیین خالص. الهی قمشه‌ای:آیین پاک اسلام. حجت الاسلام انصاریان:این دین [ توحیدی ] .استاد خرمدل: آئین ( حقیقی خدا ، اسلام )
      فقط علامه طباطبایی تو تفسیر المیزان به درستی به دین حنیف ترجمه کرده است
      یا ترجمه آیه ۳۳ سوره نبا(وَکَوَاعِبَ أَتْرَابًا)
      الهی قمشه ای:دختران زیبای دلربا
      مکارم :حوریانی بسیار جوان
      ترجمه صحیح: دختران نار پستان
      به قول سینا جان فریب مردم کار راحتی هست.سانسور هم یکی از ابزارهاش . مثل عکس امام رو پلکان هواپیما وقتی به ایران برمیگرده . فکر کنم تا چند سال دیگه امام تنهایی بیاد پایین.
      آخه برا نسل جدید سوال پیش میاد اینا کین و الان کجان. تازه باید هواپیما رو هم سانسور کنن چون ممکنه سوال پیش بیاد هزینه هواپیمای اختصاصی رو کی داد . حاج کریم دستمالچی . الان کجاست ؟ همون سال ۶۰ اعدام شدو….
      تحلیل سیاسی سطحی هم نکنین آخه اینجا درسته سایت تفریحی هست ولی بحثهاش باید در حد برنامه گزارش هفتگی جمعه ها(یادش بخیر) باشه.چون سینا جان گفته. راجع به هیچی نطر ندید اگه تخصص ندارین مثلا اگه آشپز حرفه ای نیستین رفتین تو رستوران و غذا شور بود یا سوسک بود توش ،چون متخصص آشپزی نیستین نباید نظر بدین. راجع به بیکاری و اعتیاد و فقر و دزدی و اختلاس و سعیدها(طوسی و مرتضوی و امامی و…) هم چون تخصص ندارین نظر ندید . چون نظراتتون سطحی هست .




      14



      2
  • ارسال نظر